Máy bơm ly tâm trục ngang

1. Giới thiệu chung

Máy bơm ly tâm trục ngang là một trong những dòng máy bơm nước phổ biến và được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay trong dân dụng, công nghiệp và nông nghiệp. Nhờ thiết kế đơn giản, hiệu suất ổn định, dễ lắp đặt và bảo trì, dòng bơm này gần như trở thành “xương sống” trong nhiều hệ thống cấp nước.

2. Máy bơm ly tâm trục ngang là gì?

Đây là loại máy bơm hoạt động dựa trên lực ly tâm, trong đó trục được bố trí song song với mặt đất. Khi cánh bơm quay, nước được hút vào tâm cánh và bị văng ra ngoài theo phương bán kính, tạo ra áp lực đẩy nước đi.

Đây là kiểu bơm tiêu chuẩn, khác với bơm trục đứng ở cách bố trí trục và không gian lắp đặt.

3. Cấu tạo của máy bơm ly tâm trục ngang

Một máy bơm ly tâm trục ngang tiêu chuẩn thường gồm các bộ phận chính sau:

3.1. Thân bơm (Pump casing)

• Được đúc bằng gang, inox hoặc thép
• Có nhiệm vụ bao bọc cánh bơm và dẫn hướng dòng chảy
• Thiết kế dạng xoắn ốc giúp tối ưu áp lực

3.2. Cánh bơm (Impeller)

• Là bộ phận quan trọng nhất tạo ra lực ly tâm
• Có thể là cánh kín, bán kín hoặc hở
• Vật liệu thường gặp: gang, đồng, inox

3.3. Trục bơm (Shaft)

• Kết nối trực tiếp với motor
• Truyền chuyển động quay cho cánh bơm
• Yêu cầu độ chính xác và độ bền cao

3.4. Phớt bơm (Mechanical seal)

• Ngăn không cho nước rò rỉ ra ngoài theo trục
• Là chi tiết dễ hao mòn, cần bảo dưỡng định kỳ

3.5. Motor điện

• Cung cấp năng lượng cho toàn bộ hệ thống
• Có thể dùng motor liền trục hoặc motor rời qua khớp nối

4. Nguyên lý hoạt động máy bơm ly tâm trục ngang 

Nguyên lý làm việc diễn ra theo các bước:

1. Motor quay → kéo trục và cánh bơm quay theo
2. Nước được hút vào tâm cánh bơm
3. Dưới tác dụng của lực ly tâm, nước bị văng ra mép cánh
4. Áp lực tăng dần → nước được đẩy ra cửa xả

Điểm cần nhớ: bơm ly tâm không tự hút khí, vì vậy trước khi vận hành cần mồi nước đầy buồng bơm.

5. Phân loại máy bơm ly tâm trục ngang

5.1. Theo số tầng cánh

• Bơm 1 tầng cánh: lưu lượng lớn, cột áp thấp
• Bơm nhiều tầng cánh: cột áp cao, dùng cho đẩy cao – đẩy xa

5.2. Theo vật liệu

• Gang: phổ biến, giá tốt
• Inox: dùng cho nước sạch, thực phẩm, hóa chất nhẹ
• Thép: dùng cho công nghiệp nặng

5.3. Theo kiểu lắp đặt

• Bơm liền trục (monoblock)
• Bơm rời trục (pump + motor)

6. Ứng dụng thực tế

Được ứng dụng rộng rãi trong:

• Hệ thống cấp nước sinh hoạt
• Trạm bơm tăng áp
• Nhà máy, khu công nghiệp
• Hệ thống PCCC
• Tưới tiêu nông nghiệp
• Tuần hoàn nước làm mát

Theo kinh nghiệm thực tế, nếu hệ thống cần chạy liên tục, dễ bảo trì và phụ tùng sẵn, bơm trục ngang luôn là lựa chọn an toàn.

7. Ưu điểm và nhược điểm máy bơm ly tâm trục ngang

7.1. Ưu điểm

• Kết cấu đơn giản, dễ sửa chữa
• Hiệu suất ổn định
• Giá thành hợp lý
• Phụ tùng dễ thay thế

7.2. Nhược điểm

• Phải mồi nước trước khi chạy
• Không phù hợp cho chất lỏng nhiều rác, bùn đặc
• Chiếm diện tích mặt bằng khi lắp đặt

Quan điểm cá nhân: nhược điểm lớn nhất không phải kỹ thuật, mà là nhiều người dùng sai ứng dụng, dẫn đến bơm nhanh hỏng.

8. Cách chọn máy bơm ly tâm trục ngang phù hợp

Khi chọn bơm, cần xác định rõ:

• Lưu lượng (m³/h)
• Cột áp (m)
• Loại chất lỏng (nước sạch, hóa chất, nhiệt độ)
• Điện áp sử dụng
• Môi trường lắp đặt

9. Lưu ý khi lắp đặt và vận hành

• Lắp bơm trên nền phẳng, chắc chắn
• Đường ống hút ngắn và kín
• Luôn mồi nước trước khi chạy
• Kiểm tra phớt và bạc đạn định kỳ

Là giải pháp hiệu quả, kinh tế và bền bỉ nếu được chọn đúng – lắp đúng – dùng đúng. Với đa số hệ thống cấp nước hiện nay, đây vẫn là dòng bơm đáng tin cậy và dễ triển khai nhất.

xem thêm : máy bơm nước